NHỚ CON TRU QU NH


Sống ở nng thn, tuy nh khng c một cục đất chọi chim, nhưng trong k ức tuổi thơ của ti, hnh ảnh đồng ruộng, hnh ảnh người nng dn chn lấm tay bn, hnh ảnh con tru, con b chiếm một phần khng nhỏ.

Lc my cy chưa thịnh hnh th con tru/con b l tay gip việc đắc lực của con người, l một trong những người bạn của nh nng. Chng gip nng dn lm những việc nặng nhọc như cy/bừa ruộng đất, vận chuyển nng sản, đạp la,

Con tru/con b rất gắn b với người dn qu ti. Người lớn dng tru/b để lm ăn. Con nt, nhứt l con trai, khi đi v đồng chăn tru/b, c dịp tụ tập với nhau chơi những tr chơi thn d: giựt số, vật lộn, ct bắt, ca su cu vọng cổ b lon, tt đa bắt c,


 

 

Hồi đ, trong đồng, đất ruộng, đường cộ rộng mnh mng nn c nhiều nơi người ta c thể buộc hoặc thả tru/b cho n đi ăn cỏ tự do. Vo ma (?) cỏ trong đồng xanh tươi th th tru /b tha hồ ăn cỏ tươi.

 



Khi lm la xong th người ta lấy rơm chất thnh cy rơm dự trữ cho những khi khan hiếm cỏ (như trong ma nước nổi chẳng hạn). Hồi đ, mỗi lần thấy chng nhai rơm l ti lại thấy thật tội nghiệp: ti tưởng tượng chng ăn rơm tương tự như con người phải trợn mắt nhai cơm kh.

 

 

C lẽ người dn qu khng ai lạ g cảnh con tru/b ko cy/bừa. Nếu b th dng 1 cặp, một con v, một con th*, cn tru khỏe hơn th người ta chỉ dng 1 con, những việc nặng nhọc lắm th mới dng một cặp. Những tiếng la Vv d ththᅔ cng với cả tiếng chửi thề v tiếng roi quất cht... cht của người chủ khi điều khiển tru/b l những m thanh rất quen thuộc đối với bọn ti hồi đ. Những lc chứng kiến cảnh lm việc nặng nhọc v bị đn của bọn tru/b, ti thấy thật tội nghiệp rồi lại nghĩ chắc l tại chng lm c ở kiếp trước nn kiếp ny phải chịu đọa đy như vậy!

 

 

 

Nhưng c lẽ cảnh khủng khiếp nhứt m một số con tru/b thời đ phải chịu l cảnh bị thiến. Trời ơi! Khng biết bằng cch no đ m người ta tri được 4 chn chng lại, để hai hn di của chng ln một tảng đ rồi dng ba tạ đập ln! Con vật đau đớn vẫy vng người ta cứ đập, dần mi Người ny mỏi tay th thay người khc Đập, dần đến chừng no 2 hn di đ nt bt ra, chỉ cn l ci ti da th họ mới thi! Lc đ ti thầm nhủ con người ta sao qu d man như vậy!. Khng biết ngy nay người ta c cn thiến chng theo kiểu d man như vậy nữa hay khng!?

Tuy nhin, nhn chung, người nng dn rất yu qu những con tru/b của mnh v chng vừa l bạn, vừa l ti sản, vừa l cng cụ của họ. Cứ nhn họ u yếm chng lc rảnh việc, đốt lửa ung, giăng mng cho chng khi c qu nhiều muỗi th biết. Ngy mng 3 tết, khi cc đồ vật trong nh được ăn tết th những con tru/bthn yu của họ cũng được ăn tết (được dn giấy vng bạc vo sừng). C lẽ đ cũng l những cch họ thể hiện lng biết ơn đối với con vật cần mẫn ny.

Chắc ai cũng cn nhớ bi học m Thầy C ở Tiểu Học đ dạy cho mnh hồi nẳm:
Tru ơi, ta bảo tru ny,
Tru ra ngoi ruộng tru cy với ta
Cấy cy vốn nghiệp nng gia,
Ta đu tru đấy ai m quản cng
Bao giờ cy la cn bng,
Th cn ngọn cỏ ngoi đồng tru ăn.
Dẫu rằng vất vả kh khăn
Cng tru ta tiến phăng phăng khng li

Thường gia đnh cỡ trung nng trở ln mới c nui tru/b, v gi một đi tru/b hồi đ cũng khng rẻ.
Hơn nữa, đ c tru/b th đất phải rộng để c thể lm chuồng cho chng ở, phải c nhn cng để chăn dắt.
Trong lng, trong xm ti, rải rc c nhiều nh nui tru/b. Ring tru th ti nhớ r c nh Cậu Hai Đảo, rể của b Tư Dậu c nui một cặp. Do n to lớn, đặc biệt l đi sừng cong vt v nhọn hoắc nn ti rất sợ. Thường mỗi lần đi ngang nh B Tư, ti cứ lấm lt nhn mấy con tru trong chuồng bn hng nh. Nếu chng đang nằm mắt lim dim, miệng nhai lại th ti yn tm, cn như chng đang thức tỉnh v di chuyển trong chuồng th ti cứ sợ n sẽ xng ra rượt mnh chm (c lẽ do m ảnh cảnh tru chm lộn?). Đi v đồng, khi gặp c đm tru/b tụ tập l ti thường lng ra xa v sợ chng trở chứng nửa chừng. Mặc d sợ tru/b nhưng ti cũng rất ham được cưỡi xem n như thế no. C lần, ng anh họ gip ti tro ln được lưng b ngồi với anh, thật l khoi! Nhưng khi con b bước đi, hai vai n nhc nhch ln xuống th ti sợ quu, miệng la bi hi đi xuống.

By giờ mỗi lần nhn thấy đường đi qu lầy lội, ti hay buột miệng: Đường s g m lỗ hang như ci hầm tru!. Ni rồi chợt giật mnh: By giờ cn bao nhiu đứa trẻ biết được ci hầm tru ra sao!

 

 

 

By giờ, c ai tin hng, mỗi ngy ti đều c những pht nhớ đến con tru đ. Nửa đm c dịp đi ra nh sau, mỗi khi đi ngang ci tủ lạnh, nghe n thở ph ph (ban đm thanh vắng mới nghe r tiếng my chạy) l ti lại nhớ đến những con tru nằm thở ph ph, mắt lim dim, miệng nhai lại sau giờ lm việc mệt nhọc ở qu nh hồi nẳm.

Xun Kỷ Sửu sắp đến, d đang rất bận nhưng ti cũng rng viết tản mạn vi điều khng đầu đui về con tru qu nh như vậy.

 

TNP

 

Trở về trang Xun 2009